Tworzenie Męskich grup

Geneza

Geneza ruchu tworzenia męskich grup wiąże się z kryzysem tradycyjnego modelu męskości w obliczu dynamicznych przemian społeczno-gospodarczych na przełomie XX i XXI wieku. Zmiany w strukturze rodziny, wzrost wskaźnika rozwodów oraz marginalizacja roli ojca w procesie wychowawczym doprowadziły do powstania zjawiska określanego mianem „deficytu wzorców męskich”. Mężczyźni zaczęli odczuwać potrzebę stworzenia przestrzeni zorientowanej na wzajemne wsparcie, wymianę doświadczeń oraz odbudowę poczucia wspólnoty.

Przyczyny tworzenia męskich grup

• Kryzys tożsamości i samotność: Rosnąca izolacja społeczna mężczyzn, brak głębokich relacji przyjacielskich i przestrzeń do rozmów wolna od oceniania.
• Potrzeba dojrzałej męskości: Dążenie do przepracowania wzorców wyniesionych z domów rodzinnych oraz poszukiwanie konstruktywnych autorytetów.
• Presja społeczna i psychologiczna: Trudności związane z oczekiwaniami społecznymi (rolą żywiciela, presją sukcesu) przy jednoczesnym braku wsparcia dla męskiego zdrowia psychicznego.
• Rozwój ruchów mentorskich i braterstwa: Chęć odbudowania idei braterstwa, wzajemnej odpowiedzialności oraz wsparcia w realizowaniu celów życiowych.

Początki

Początki organizacji męskich środowisk sięgają lat 70. i 80. XX wieku (tzw. Mythopoetic Men's Movement zapoczątkowany przez Roberta Blya). W Polsce pierwsze męskie kręgi i grupy formalne oraz nieformalne zaczęły powstawać na początku XXI wieku, ewoluując od kameralnych spotkań psychologiczno-rozwojowych po sformalizowane inicjatywy społeczne, warsztaty oraz kręgi braterskie.

Rozwój

Rozwój grup męskich przebiegał dwutorowo:

1. Stacjonarnie: Poprzez lokalne kręgi mężczyzn, obozy przetrwania, wyjazdy rozwojowe oraz męskie grupy wsparcia.
2. W przestrzeni cyfrowej: Rozwój forum internetowych, grup na portalach społecznościowych oraz dedykowanych kanałów i społeczności w serwisie YouTube, co pozwoliło na szeroką popularyzację tematu.

Napotykane problemy i sposoby ich pokonywania

• Stygmatyzacja społeczna: Niezrozumienie idei grup męskich ze strony otoczenia.
  • Sposób pokonania: Edukacja, transparentność działań oraz promowanie pozytywnych wzorców budowania relacji.
• Brak otwartości uczestników: Trudności mężczyzn z otwarciem się i mówieniem o emocjach.
  • Sposób pokonania: Wprowadzenie jasnych zasad poufności, szacunku oraz stałych struktur i rytuałów spotkań.
• Nietrwałość i brak struktury: Rozpadanie się nieformalnych grup po kilku spotkaniach.
  • Sposób pokonania: Tworzenie stałych ram organizacyjnych, roli lidera/prowadzącego lub facylitatora oraz formułowanie konkretnych celów grupy.

Aktualny rozwój i stan obecny

Obecnie męskie grupy przeżywają renesans, przekształcając się w różnorodne formy: od formalnych stowarzyszeń i fundacji, przez akademie rozwoju osobistego, po specjalistyczne kręgi łączące rozwój fizyczny, psychologiczny i duchowy. Rośnie również profesjonalizm osób prowadzących takie inicjatywy.

Wyzwania na przyszłość

• Budowanie trwałych, ogólnopolskich i międzynarodowych sieci współpracy.
• Zapewnienie wykwalifikowanej kadry liderów i facylitatorów męskich kręgów.
• Unikanie skrajności ideologicznych i skupienie się na konstruktywnym rozwoju jednostki oraz społeczności.
• Integracja młodszych pokoleń mężczyzn doświadczających wyzwań cyfrowej izolacji.

Skutki tworzenia męskich grup

Krótkoterminowe

• Redukcja poziomu stresu i poczucia osamotnienia u uczestników.
• Bieżące wsparcie w sytuacjach kryzysowych (np. rozwód, strata pracy).
• Poprawa umiejętności komunikacyjnych i rozpoznawania własnych potrzeb.

Długoterminowe

• Odbudowa zdrowych wzorców relacji w rodzinach i społeczeństwie.
• Spadek wskaźników zaburzeń psychicznych oraz zachowań autodestrukcyjnych wśród mężczyzn.
• Wzrost odpowiedzialności społecznej i aktywności obywatelskiej.

Literatura i źródła

• Bly, Robert (1993). Żelazny Jan. Rzecz o mężczyznach. Tłum. Jacek Tittenbrun. Poznań: Dom Wydawniczy Rebis.
• Connell, Raewyn (2005). Masculinities. Wyd. 2. Berkeley: University of California Press.
• Badinter, Élisabeth (1993). XY. Tożsamość mężczyzny. Tłum. Grzegorz Przewłocki. Warszawa: Wydawnictwo W.A.B..
• Masłowski, Jacek; Kwaśniewski, Tomasz (2016). Czasem czuły, czasem barbarzyńca. Warszawa: Agora.
• Masłowski, Jacek; Kwaśniewski, Tomasz (2022). No, bez jaj. W poszukiwaniu męskości. Warszawa: Agora.
• Masłowski, Jacek; Adaszewska, Magdalena (2025). Mężczyzna na zakręcie. Punkty zwrotne w życiu faceta. Warszawa: Prószyński i S-ka.

Materiały wideo i kanały YouTube

• Jacek Masłowski - YouTube