Mistyka - matematyka - magia - Historia wersji

Bratislava98 o 17:44, 20 maj 2023

2023-05-20T17:44:22Z

Bratislava98 o 17:43, 20 maj 2023

2023-05-20T17:43:42Z

Bratislava98 o 17:43, 20 maj 2023

2023-05-20T17:43:06Z

Bratislava98 o 17:40, 20 maj 2023

2023-05-20T17:40:56Z

Bratislava98 o 17:40, 20 maj 2023

2023-05-20T17:40:30Z

Bratislava98 o 17:39, 20 maj 2023

2023-05-20T17:39:50Z

Bratislava98 o 17:39, 20 maj 2023

2023-05-20T17:39:00Z

Bratislava98: Cały artykuł

2023-05-20T17:37:40Z

Cały artykuł

Podgląd zmian

← poprzednia wersja		Wersja z 17:44, 20 maj 2023
Linia 75:		Linia 75:

	Koneksje w wiązkach wektorowych możliwych stanów wewnętrznych układu (systemu). W kosmologii neoplatońskiej — jak wiemy — jest podstawową sprawą spójność Kosmosu, dzięki której można uważać Kosmos za organizm: Wszystkie jego organy są ze sobą powiązane, istnieje — jak to formułowano — koneksja, zwana także złotym łańcuchem (''catena aurea'').Matematykowi, a także fizykowi, rzuca się w oczy analogia z podstawowym dla współczesnej matematyki-fizyki pojęciem koneksji — zwanej także przesunięciem równoległym — w wiązce wektorowej. Fizyka — jak zauważa Manin — interesuje się nie tyle stanami układu, ile raczej (jego) możliwymi stanami. I tak przestrzeń konfiguracyjna układu jest zbiorem możliwych jego stanów. Żyroskop będący w czasoprzestrzeni M posiada w każdej punkto-chiwli mE posiada jeszcze wewnętrzne stopnie swobody: obraca się wokół swej osi obrotu. W fizyce kwantowej pojawiają się nieklasyczne (tzn. nie posiadające mechanicznych modeli) stopnie swobody, np. spin elektronu. Heisenberg wprowadził pojęcie „wewnętrznej przestrzeni” opisujące stany wewnętrzne cząstki elementarnej. Ogólnie zbiór (przestrzeń) E możliwych stanów wewnętrznych układu jest rodziną E(m), m E M przestrzeni wektorowych parametryzowane przez czasoprzestrzeń M. Mamy więc do czynienia z parą przestrzeni (rozmaitości różniczkowalnych) E, M oraz odwzorowaniem f : E --> M. Gdy włókna E(m) są przestrzeniami wektorowymi, trójka (E,f,M) nazywa się wiązką wektorową. Taka trójka (E,f,M) nazywa się wiązką włóknistą o włóknach E(m)=f -1(m), m należy do M. Jak już w roku 1918 zauważył Hermann Weyl, w związku ze swą słynną próbą unifikacji grawitacji i elektromagnetyzmu, włókna E(m), E(m’) nad m ą m’ nie mają ze sobą nic wspólnego. By móc uprawiać geometrię i fizykę, trzeba wiedzieć, czy też stworzyć korelację między włóknami wzdłuż krzywych C w bazie wiązki M (CĚ M). Ten związek, ta koneksja różnych przestrzeni E(m) nazywa się koneksją w wiązce wektorowej f : E --> M, lub też przesunięciem równoległym wzdłuż krzywych w bazie M. W fizyce, za H. Minkowskim, krzywe C w czasie-przestrzeni M nazywają się liniami świata. Analogia z neoplatońską „koneksją” — catena aurea — rzuca się w oczy. Możnaby rolę i zadanie człowieka w magicznej kosmologii scharakteryzować i sformułować następująco:		Koneksje w wiązkach wektorowych możliwych stanów wewnętrznych układu (systemu). W kosmologii neoplatońskiej — jak wiemy — jest podstawową sprawą spójność Kosmosu, dzięki której można uważać Kosmos za organizm: Wszystkie jego organy są ze sobą powiązane, istnieje — jak to formułowano — koneksja, zwana także złotym łańcuchem (''catena aurea'').Matematykowi, a także fizykowi, rzuca się w oczy analogia z podstawowym dla współczesnej matematyki-fizyki pojęciem koneksji — zwanej także przesunięciem równoległym — w wiązce wektorowej. Fizyka — jak zauważa Manin — interesuje się nie tyle stanami układu, ile raczej (jego) możliwymi stanami. I tak przestrzeń konfiguracyjna układu jest zbiorem możliwych jego stanów. Żyroskop będący w czasoprzestrzeni M posiada w każdej punkto-chiwli mE posiada jeszcze wewnętrzne stopnie swobody: obraca się wokół swej osi obrotu. W fizyce kwantowej pojawiają się nieklasyczne (tzn. nie posiadające mechanicznych modeli) stopnie swobody, np. spin elektronu. Heisenberg wprowadził pojęcie „wewnętrznej przestrzeni” opisujące stany wewnętrzne cząstki elementarnej. Ogólnie zbiór (przestrzeń) E możliwych stanów wewnętrznych układu jest rodziną E(m), m E M przestrzeni wektorowych parametryzowane przez czasoprzestrzeń M. Mamy więc do czynienia z parą przestrzeni (rozmaitości różniczkowalnych) E, M oraz odwzorowaniem f : E --> M. Gdy włókna E(m) są przestrzeniami wektorowymi, trójka (E,f,M) nazywa się wiązką wektorową. Taka trójka (E,f,M) nazywa się wiązką włóknistą o włóknach E(m)=f -1(m), m należy do M. Jak już w roku 1918 zauważył Hermann Weyl, w związku ze swą słynną próbą unifikacji grawitacji i elektromagnetyzmu, włókna E(m), E(m’) nad m ą m’ nie mają ze sobą nic wspólnego. By móc uprawiać geometrię i fizykę, trzeba wiedzieć, czy też stworzyć korelację między włóknami wzdłuż krzywych C w bazie wiązki M (CĚ M). Ten związek, ta koneksja różnych przestrzeni E(m) nazywa się koneksją w wiązce wektorowej f : E --> M, lub też przesunięciem równoległym wzdłuż krzywych w bazie M. W fizyce, za H. Minkowskim, krzywe C w czasie-przestrzeni M nazywają się liniami świata. Analogia z neoplatońską „koneksją” — catena aurea — rzuca się w oczy. Możnaby rolę i zadanie człowieka w magicznej kosmologii scharakteryzować i sformułować następująco:
		+
	''Zadaniem człowieka jest budowanie — tworzenie koneksji wiążących przestrzenie możliwych wewnętrznych stanów Kosmosu [jak można oczekiwać w apokryficznych neoplatońskich Wyroczniach Chaldejskich (Oracula chaldeica) koneksje są boskimi istotami!], nadając — w ten sposób sens światu.''		''Zadaniem człowieka jest budowanie — tworzenie koneksji wiążących przestrzenie możliwych wewnętrznych stanów Kosmosu [jak można oczekiwać w apokryficznych neoplatońskich Wyroczniach Chaldejskich (Oracula chaldeica) koneksje są boskimi istotami!], nadając — w ten sposób sens światu.''

← poprzednia wersja		Wersja z 17:43, 20 maj 2023
Linia 41:		Linia 41:

	''Człowiek nie jest po to, by opisywał świat, lecz by nadawał mu sens.''		''Człowiek nie jest po to, by opisywał świat, lecz by nadawał mu sens.''
		+
	Ahagarika Govinda		Ahagarika Govinda

@@ Linia 52: / Linia 52: @@
 W naszej powszedniej świadomości jesteśmy przeważnie twardymi materialistami. Dopiero gdy jest się głęboko przekonanym o wielkiej potędze myśli (idei), o sile uczuć i o niezniszczalności wszystkich — także zmarnowanych i nieudolnych dobrych — czynów, wtedy nie jest się materialistą. Każda idea, każda istota pragnie się inkarnować, „stać się ciałem”, objawić się, przeżyć epifanię. Owe kiełkowe idee, istoty istnieją „egzystują” jedynie potencjalnie, wirtualnie i pragną w naszych sercach zmartwychwstać niewidzialnie. Owo Serce jest zarówno organem poznawczym jak i miejscem nowych narodzin, które tworzy „Nowe Stworzenie” (Paweł). Nie można wątpić, że chrześcijańska mistyka Serca Jezusowego i staroindyjska doktryna o czakrze serdecznej („12-płatkowym kwiecie lotosu”) mówią o tym. I tutaj mogą nam pomóc znów poeci. O tych sprawach potrafią rzeczowo mówić jedynie artyści: muzycy, malarze, poeci, matematycy. Gdy był już bardzo chory, Friedrich Hölderlin uciekał z Francji do ojczyzny, zatrzymał się na kilka chwil w pewnym zamku. Pani owego zamku poczyniła kilka notatek z rozmów jakie z nią prowadził Hölderlin:
 ''To jest nieśmiertelnością: wszystko dobre, co pięknie myślimy, staje się geniuszem, który już nas nie opuszcza i towarzyszy nam w pięknej postaci aż do grobu. Z naszego pagórka grobowego wzbija się do lotu i dołącza się do panów tych genii, którzy już świat wypełniają i nad jego spełnieniem i przemienieniem (gr. metamorphosis) pracują. Owe genia są narodzinami, lub gdy Pani woli, częściami naszych dusz i jedynie w tych częściach dusza jest nieśmiertelna.
 ''
@@ Linia 57: / Linia 58: @@
 Ricarda Huch, wielka pisarka i wybitny teolog, pisze w swej książce ''Der Sinn der Heiligen Schrift'' (Sens Pisma Św.):
 ''Bowiem bez Czegoś wewnętrznego, co chce się objawić, nic nie może żyć i rosnąć. Jedynie ten, który swoje ja złoży w ofierze i dobrowolnie odda się w miłości, zmartwychwstanie w tym drugim... Nadzieja chrześcijan na wyższe życie żyje z oddania się innym (drugim). Kto żadnego człowieka nie kochał i nie był przez nikogo miłowany nie może zmartwychwstać. Niekochany i zły, musi błąkać się jak upiór, bo nie ma nigdzie ojczyzny — domu u ludzi, którzy go kochali i dali schronienie (w swych sercach)... „A ich czyny idą za nimi”. Od nas samych zależy nasza nieśmiertelność... od naszego wewnętrznego życia, które nasze serce zapala. Tajemnicą artystów i kochających jest to, że potrafią dokonywać owego przemienienia zawsze także i teraz.
 ''
@@ Linia 62: / Linia 64: @@
 Rilke tak pisze:
 ''[...] Czyż jestem tym, któremu wolno podać właściwą interpretację Elegii? One wykraczają nieskończenie ponad mnie. Afirmacja życia i śmierci okazuje się być w Elegiach jednym i tym samym... Śmierć jest odwróconą do nas i przez nas nie oświetloną stroną życia...

@@ Linia 2: / Linia 2: @@
-''Istotnego nie widać.
+''Istotnego nie widać. Jedynie sercem widzi się dobrze.''
 Jedynie sercem widzi się dobrze.''
 St. Exupéry

@@ Linia 69: / Linia 69: @@
 '''Dodatek matematyczny'''
 Koneksje w wiązkach wektorowych możliwych stanów wewnętrznych układu (systemu). W kosmologii neoplatońskiej — jak wiemy — jest podstawową sprawą spójność Kosmosu, dzięki której można uważać Kosmos za organizm: Wszystkie jego organy są ze sobą powiązane, istnieje — jak to formułowano — koneksja, zwana także złotym łańcuchem (''catena aurea'').Matematykowi, a także fizykowi, rzuca się w oczy analogia z podstawowym dla współczesnej matematyki-fizyki pojęciem koneksji — zwanej także przesunięciem równoległym — w wiązce wektorowej. Fizyka — jak zauważa Manin — interesuje się nie tyle stanami układu, ile raczej (jego) możliwymi stanami. I tak przestrzeń konfiguracyjna układu jest zbiorem możliwych jego stanów. Żyroskop będący w czasoprzestrzeni M posiada w każdej punkto-chiwli mE posiada jeszcze wewnętrzne stopnie swobody: obraca się wokół swej osi obrotu. W fizyce kwantowej pojawiają się nieklasyczne (tzn. nie posiadające mechanicznych modeli) stopnie swobody, np. spin elektronu. Heisenberg wprowadził pojęcie „wewnętrznej przestrzeni” opisujące stany wewnętrzne cząstki elementarnej. Ogólnie zbiór (przestrzeń) E możliwych stanów wewnętrznych układu jest rodziną E(m), m E M przestrzeni wektorowych parametryzowane przez czasoprzestrzeń M. Mamy więc do czynienia z parą przestrzeni (rozmaitości różniczkowalnych) E, M oraz odwzorowaniem f : E --> M. Gdy włókna E(m) są przestrzeniami wektorowymi, trójka (E,f,M) nazywa się wiązką wektorową. Taka trójka (E,f,M) nazywa się wiązką włóknistą o włóknach E(m)=f -1(m), m należy do M. Jak już w roku 1918 zauważył Hermann Weyl, w związku ze swą słynną próbą unifikacji grawitacji i elektromagnetyzmu, włókna E(m), E(m’) nad m ą m’ nie mają ze sobą nic wspólnego. By móc uprawiać geometrię i fizykę, trzeba wiedzieć, czy też stworzyć korelację między włóknami wzdłuż krzywych C w bazie wiązki M (CĚ M). Ten związek, ta koneksja różnych przestrzeni E(m) nazywa się koneksją w wiązce wektorowej f : E --> M, lub też przesunięciem równoległym wzdłuż krzywych w bazie M. W fizyce, za H. Minkowskim, krzywe C w czasie-przestrzeni M nazywają się liniami świata. Analogia z neoplatońską „koneksją” — catena aurea — rzuca się w oczy. Możnaby rolę i zadanie człowieka w magicznej kosmologii scharakteryzować i sformułować następująco:
 ''Zadaniem człowieka jest budowanie — tworzenie koneksji wiążących przestrzenie możliwych wewnętrznych stanów Kosmosu [jak można oczekiwać w apokryficznych neoplatońskich Wyroczniach Chaldejskich (Oracula chaldeica) koneksje są boskimi istotami!], nadając — w ten sposób sens światu.''

@@ Linia 30: / Linia 30: @@
 Każdy z nas odczuwa, a nawet wie, że powyższe w niezrównany sposób opisane doświadczenie Ankera-Larsena jest prawdziwe. Może właśnie dla tego, że każdy z nas przeżył coś podobnego, choć (może) nie tak wyraźnie wyartykułowanego. Cytowany przez nas dokument zawiera w sobie pewną '''filozofię przyrody.'''
 '''Filozofia przyrody'''
 Zapewne każda wielka filozofia przyrody ma swe źródło inspiracji w mistycznym jej doświadczaniu. Przyroda, łac. ''natura'', po grecku — ''physis'', oznacza to, co rośnie, co wyrosło — była dla antycznych filozofów jakąś boską istotą, twórczą istotą (''natura naturans'', chciałoby się powiedzieć za Eriugeną). Plotyn (205-270), jeden z największych filozofów naszego kręgu kulturowego, pisał (a raczej wykładał) po grecku, nie będąc sam Grekiem. Jego filozofia, tzw. neoplatonizm, wywarła głeboki wpływ na chrześcijańską (a także na żydowską i muzułmańską) mistykę (dała jej język). Nie sposób sobie wyobrazić bez neoplatonizmu także nauki o świetle — optyki — nie tylko średniowiecznej, lecz także współczesnej. Plotyn odrzucał koncepcję demiurga jako zbyt prymitywną. Bez wątpienia jego słynny hymn, jego ''prosodion'' do Przyrody — ''physis'' ''(Enneada VI''), wypływa z tego samego źródła, co przytoczone powyżej doświadczenie duńskiego pisarza. Poniżej przytaczam fragment tego potężnego tekstu według słynnego (niemieckiego) tłumaczenia Hardera. Czytelnika pragnącego bliżej zaznajomić się z filozofią neoplatońską odsyłam do niezrównanych dzieł Wernera Beierwaltesa — zapewne najgłębszego współczesnego znawcy neoplatonizmu. Na wstępie zauważę, że greckie ''theoria'' i ''theorein'' tłumaczy się zwykle jako ''kontemplacja, kontemplowanie, ogląd,'' lub po prostu — ''teoria''. Zachowujemy termin logos. U Plotyna przyroda — ''physis'' jest triadycznym procesem: jest tym co kontempluje, czynnością kontemplacji i wynikiem kontemplacji. [Zwykle dzielimy tę trójcę, dopiero współczesna matematyka, np. w teorii reprezentacji grup rozważa słusznie trójkę (G, r, H): grupę G, przestrzeń reprezentacji H i odwzorowanie r : G --> Aut H]: Z pewnością przyroda jest wytworem kontemplacji, tym, że ktoś kontemplował. Ale czegóż ona sama ma być [czy jest K.M.] kontemplacją? Takiej kontemplacji, która wypływa z logicznej refleksji z pewnością (przyroda) nie posiada... Ale dlaczegóż nie miałaby kontemplacji nie posiadać [realizować K.M.] skoro ona jest życiem, logosem i działającą energią? Być może dlatego, że logiczna refleksja, to badanie i poszukiwanie, jest jeszcze posiadaniem. Jej bycie, a więc to, czym ona jest, jest tworzeniem; jest ona jednocześnie kontemplacją i kontemplowanym. Bo jest przecież Logosem. Dzięki temu, że jest ona (jednocześnie) zarazem kontemplacją, kontemplowanym, Logosem tworzy ona, bo jest wszystkim tym naraz jednocześnie. I dlatego jej twórczość — tworzenie —okazało się nam być ''kontemplacją''; jest wynikiem kontemplacji [''theorein'' — K.M.], która pozostaje czystą kontemplacją i nic innego nie czyni, lecz właśnie tworzy, bo jest kontemplacją. Gdyby ktoś ją zapytał, po co — ze względu na co — tworzy i przyroda zniżyła się do pytającego, by go usłyszeć i mu odpowiedzieć, odpowiedziałaby tak: „Właściwie nie przystoi (tak) pytać, lecz winno się milcząco rozumieć, tak jak i ja milczę i nie mam zwyczaju mówić. Ale cóż to rozumieć? Właśnie to, że co powstaje, jest przeze mnie, milcząco oglądane, kontemplowane, co z mej natury powstało i co dało mi, która powstała z takiej kontemplacji ową możliwość i zadatek oglądu” I teraz następuje dla nas chcących zrozumieć naturę matematyki niezwykle ważne zdanie: „Moja kontemplacja wyłania kontemplowane tak, jak matematycy rysują, gdy kontemplują. I choć ja przecież nie rysuję, lecz tylko kontempluję, wkraczają w byt linie i ciała niby osad. Ze mną ma się nie inaczej jak z mą Matką i z mym Ojcem [rodzicielem — K.M.]: oni także pochodzą z kontemplacji. I tak me narodziny odbyły się bez tego, by oni w jakiś sposób działali, ponieważ oni (Ojciec i Matka) są wyższymi formującymi logosami i sami siebie kontemplują, zostałam w ten sposób narodzona-stworzona. Zastanówmy się przez chwilę nad tym niezwykłym tekstem! Dla Plotyna wszystko, każda rzecz jest wynikiem kontemplacji, oglądu ''theorii''. Ale rzeczywistość jest hierarchiczna, przy czym owe stopnie, czy też stadia owej hierarchii charakteryzują się przez intensywność, skoncentrowanie kontemplacji. Każda rzecz, każde stworzenie kontempluje i dla tego naprawdę nie ma rzeczy martwych (dla głębszego spojrzenia). A więc im bardziej skoncentrowana jest kontemplacja jakiejś istoty, tym „wyżej” ta istota stoi w owej hierarchii rzeczywistości — Kosmosu. „Najwyżej” jest Prajednia (hen), kontempluje ona Ducha (''nous''), ten z kolei ''psyche'' (Duszę świata) i physis — przyrodę. Człowiek winien przebiegać wszystkie stopnie medytatywnego oglądu, by doznać, być wynagrodzonym zjednoczeniem z prajednią. Czy jest w stanie dokonywać tego o własnych siłach? U (późniejszych) neoplatoników — zapewne w zależności od ich własnych doświadczeń — zdania na ten temat są podzielone. Więcej o tym powiemy w rozdziale Magia. Podkreślmy, że w przytoczonym tekście ''Enneady VI'' nie przypadkowo pada słowo ''geometria'' = matematyka, że właśnie geometra (czyli matematyk) ma nam ułatwić zrozumienie twórczej kontemplacji przyrody. Może jest on jedynym adekwatnym „przykładem”. Wiemy, że już dla Platona matematyka (geometria) była nie tylko propedeutyką filozofii, ale stanowiła nawet „niepisaną doktrynę Platona” (Gaiser). Bowiem w matematyce, tzn. w matematyzowaniu objawia się najwyraźniej i najklarowniej życie i działanie świata idei zwanego przez platoników ''kosmos'' ''noethos''. Tak więc sam Plotyn zmusza nas, by mówić o matematyce, ale tu także — podobnie jak w przypadku mistyki — należy pokonać szereg uprzedzeń i fałszywych wyobrażeń.
 '''Matematyka'''
 Matematyka jest przedziwnym procesem Życia, który pojawia się, realizuje poprzez człowieka. Matematyka jest symbolową aktywnością człowieka (Hermann Weyl), którą można by za Paracelsusem i Corbinem nazwać ścisłą, aktywną prawdziwą imaginacją (imaginatio vera). Matematyka jest matematyzowaniem — parafrazując słynne powiedzenie Heideggera Die Sprache spricht. A więc jest zarówno poczęciem i narodzinami czegoś istotnego (a więc istot), co przez ludzkość jest „produkowane”, a jednocześnie oglądane i kontemplowane. Jest to theoria, theorein — twórczą imaginacją. W ludzkiej świadomości — w świadomości matematyków — rodzą się idee, twierdzenia i tzw. teorie, które wiodą później żywot niemal niezależny od ludzi, które jak wszystkie żywe istoty działają, czyli posiadają energię, są energią często nie w pełni jeszcze ukształtowaną (greckie słowo ''energeia'' oznacza ''rzeczywistość''; Mistrz Eckhart stworzył piękny niemiecki odpowiednik — ''Wirklichkeit'', czyli to, co może ''wirken'' — działać). Owe idee matematyczne, a raczej ich kiełki zapładniają się nawzajem, rozwijają się, ale także obumierają, gdy nie są karmione i rozwijane przez twórczych matematyków, tzn. gdy nie są przez dalszą medytację utrzymywane przy życiu. Owe żywe istoty (tzw. matematyczne pojęcia i teorie) prą ku dalszym wcieleniom: każda istota potrzebuje ciała, mówią o tym słusznie słowa wielkiego protestanckiego teologa Oetingera: ''Leiblichkeit ist Ende der Wege, und Werke Gottes'' (Cielesność jest końcem dróg i dzieł bożych). Jednym z ucieleśnień matematyki jest fizyka, drugim w końcu — technika. Jeszcze inna jej inkarnacja dokonuje się w filozofii! Ponieważ — jak zauważyliśmy — idee matematyczne wiodą żywot niemal niezależny od człowieka, mogło powstać fałszywe wrażenie, że matematyczne „teorie” istnieją już gotowe i że człowiek musi tylko je odkryć lub przypomnieć je sobie (Platon, Heidegger). Z matematyką ma się rzecz podobnie, jak ze sztuką (np. z muzyką) i językiem: istnieją one i powstają dzięki człowiekowi — poprzez kompozytora, wirtuoza, poetę a także dzięki odbiorcy. Dlatego każdy artysta chce, by „jego” dzieło było grane, słuchane, oglądane, kontemplowane. Wprawdzie die Sprache spricht ale jest także mówiona przez ludzi. Poeta nie jest jedynie biernym odbiorcą (Muzy, on tworzy, zagęszcza; niem. dichtet). Podobnie matematyka jest nie tylko nauką: jest językiem i sztuką, może jedyną sztuką „czystą”. Więcej i konkretniej traktuje o tym I rozdział mojej książki: Matematyka jako język i sztuka! Z powyższej charakteryzacji wydarzenia zwanego matematyką, jako theoria w sensie Plotyna, widać jej imaginatywny a także inspiratywny charakter. Podobnie jak język, jest ona potężną rzeką, płynącą z dalekiej przeszłości ludzkości, przez nią współtworzoną, kształtując ją i tworząc; przez poetów (ale także i przez „normalnych” ludzi) wzbogacaną i ciągle na nowo rodzącą się (zmartwychwstającą). Podobnie matematyka jest tworzona przez wielkie umysły i inspirowana przez tzw. zmarłych. Wielki zmarły matematyk tęskni i prze ku temu, by jego niedokończone dzieło (theoria) żyło — a przecież każda żywa istota jest niedokończona, jeszcze niespełniona, ponieważ żyje, rozwija się, obumiera i zmartwychwstaje (w nowej postaci). Dla tego taki wielki zmarły inspiruje potomnych, którzy przez medytowanie jego dzieł dochodzą do nowych związków i twierdzeń, i przeważnie to dzieło („rezultat”) sobie samym przypisują (por. częste, zawstydzające spory o priorytet!). Ale ludzkość jest wielkim Człowiekiem (''Anthropos''), który kroczy przez lat tysiące, wcielając się, objawiając się, w różnych wspólnotach, miejscach i epokach — jest on ''der Ideenführer'' (Othmar Spann).

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
 Krzysztof Maurin
 ''Istotnego nie widać.
@@ Linia 36: / Linia 37: @@
 '''Magia'''
 ''Człowiek nie jest po to, by opisywał świat, lecz by nadawał mu sens.''
 Ahagarika Govinda